Balet czyli taniec klasyczny

balet taniec taniec klasyczny

Anna Kalinowska
Liczba artykułów: 79
Data publikacji: 2008-09-10

AAA

Taniec

Taniec klasyczny (akademicki), zwany potocznie baletem, to forma tańca. Samo słowo balet pochodzi od włoskiego ballo (taniec), ale balet to nie tylko taniec - to sceniczna forma będąca połączeniem tańca, muzyki i oprawy scenograficznej. Poprawnie użycie słowa balet odnosi się bowiem do spektaklu odbywającego się na scenie, natomiast termin taniec klasyczny opisuje technikę tańca.

Historia baletu jest zaledwie fragmentem historii tańca. Uważa się, że balet powstał z renesansowych maskarad karnawałowych, popularnych we Włoszech, które przerodziły się w widowiska dworskie złożone m.in. ze śpiewu i tańca. W XVI-wiecznej Francji natomiast rozwinęły się widowiska baletowe. Odbywały się wówczas dworskie widowiska zwane ballets de cour. Można więc uznać, że taniec klasyczny wywodzi się z renesansowych tańców dworskich, udoskonalonych na dworze Ludwika XIV, bowiem na lata jego panowania przypada okres świetności tego rodzaju tańca. Co ciekawe, Ludwik XIV wykształcił pierwszych zawodowych choreografów i pedagogów. Balety ówczesne opierały się głównie na kombinacjach kroków pochodzących z basse dance, pawany i menueta.

Twórcą nowoczesnego baletu, jako formy widowiska, był w końcu XVIII wieku sławny choreograf francuski Jean Gorges Noverre, twórcą baletów ilustrujących znane wątki mitologii greckiej i rzymskiej.
W XIX wieku rozwinął się balet klasyczny, oparty na układach stosujących technikę tańca klasycznego. Za typowy przykład tego stylu uważa się wystawiany do dziś balet Giselle (1821) Adolphe Adama, który wśród choreografów uchodzi za najbardziej sceniczny balet, oraz Coppelię (1870) Leo Delibes'a, a także Jezioro Łabędzie (1877) Piotra Czajkowskiego.

tNa przełomie XX wieku rozwinął się bardziej nowoczesny balet, o swobodnej konstrukcji, wykorzystujący charakterystyczne tańce ludowe i awangardową muzykę. Pionierem tego stylu był twórca grupy Balety Rosyjskie (Ballets Russes) Siergiej Diagilew. Przykładem takiej formy jest sławny balet Pietruszka Igora Strawińskiego.
W kolejnym stuleciu dokonał się dalszy rozwój baletu, sięgającego po ludową, egzotyczną, a także jazzową tematykę. Wielcy kompozytorzy XX wieku pisali i piszą balety, które wystawiane w teatrach cieszą się niesłabnącym powodzeniem. Światową sławą cieszy się balet Teatru Wielkiego Opery i Baletu w Moskwie. Słynna La Scala w Mediolanie wystawia również obok oper balety. Istnieją również sławne balety, które działają jako samodzielne instytucje. Ich działalność ma wspaniałe tradycje, na przykład w wymienionych już Ballets Russes Diagilewa. Światowy rozgłos zyskał Nowojorski Balet prowadzony przez G. Balanchina, Balet M. Béjarta i wiele innych.

Zasady tańca klasycznego
Zasady tańca klasycznego skodyfikował, w oparciu o estetyczne kanony klasycznej sztuki starożytnej, Carlo Blasis tworząc system dokładnie opracowanych ruchów ciała, oznaczonych terminologią francuską. Blasis stworzył własną zwartą metodę nauczania tańca i zawarł ją w podręcznikach: Trattato sulla danza (1820) i Il codice di Tersicore (1830), które stały się podwaliną nauki współczesnego tańca klasycznego.
Doprowadzono je do perfekcji w okresie romantyzmu, kiedy tancerki zaczęły używać usztywnionych baletek zwanych pointami, dzięki którym mogły wspinać się na czubki palców. Forma teatralna baletu klasycznego, ukształtowana w XIX w. polega na uszeregowaniu stałych schematów, wykonywanych techniką klasyczną.